Oorlogsmusea.nl

Biber (Bever) mini-eenmansonderzeeër

(Nederland - Zeeland - Ritthem)

In de laatste jaren van de Tweede Wereldoorlog zijn de Duitse troepen kleine Kamikazeachtige eenmansonderzeebootjes gaan gebruiken. Deze waren voorzien van twee torpedo’s. Na het afschieten was de bestuurder van het bootje gedoemd het eigen schip te verlaten, omdat de kleine onderzeeboot onder water een vaarbereik had van 8,5 zeemijlen bij 5,3 Kn.
In totaal zijn er 324 van deze onderzeebootjes gebouwd in de Noord-Duitse stad Lubeck. De Engelsen experimenteerden al eerder met dergelijke vaartuigen, maar zagen af van de grootschalige productie. In november 1943 werd een dergelijke Engelse onderzeeër, een Welman W46, in Noorwegen door de Duitsers veroverd. Op de werf bij Lubeck werd het scheepje aangepast voor Duits gebruik.
Vanaf augustus 1944 werden meerdere groepen van dergelijke scheepjes gestationeerd langs de Belgische en Nederlandse kust, zoals in Rotterdam en Hellevoetsluis. Ze kregen tot taak de Nederlandse Zeehavens bij een aanval van de geallieerden te verdedigen.
Een van deze Bibers is vlak voor de kust van Walcheren vast gelopen en in de modder weggezakt. Deze Biber is in de jaren tachtig van de vorige eeuw geborgen en door leerlingen van de Praktijkschool van de Schelde gerestaureerd.
Na de Slag om de Schelde zijn de meeste Bibers ingezet langs de Scandinavische kust.
In fort Rammekens is een eenmansonderzeeboot van het type Biber te zien. Dit bijzondere vaartuig behoorde tot de zogenaamde Duitse Kleinkampfmittel (kleine gevechtsmiddelen), die aan het einde van de Tweede Wereldoorlog door de Duitsers werden ingezet, als geheim wapen tegen scheepvaartverkeer op de Westerschelde. Deze Kleinkampfmittel, bestonden onder andere uit één- en tweemansonderzeebootjes en snelle met explosieven geladen motorbootjes, en werden ingezet om de geallieerde konvooien van en naar Antwerpen zoveel mogelijk afbreuk te doen. De havenstad Antwerpen was op 4 september in geallieerde handen gevallen en het was de Duitse Kriegsmarine er alles aan gelegen om de vaart naar Antwerpen te verhinderen. Deze Biber werd op oudejaarsdag 1950 op de rede van Vlissingen gevonden en via het Oranjemolenstrandje geborgen. Onlangs is het bootje door enthousiaste vrijwilligers van de Vrienden van het Muzeem en het Gemeentearchief prachtig gerestaureerd. De Biber is nu te bewonderen in het fort. Wie in de kleine cockpit zit kan zich een voorstelling maken van de benauwde omstandigheden van de bestuurder, die moederziel alleen naar zee werd gestuurd.

Een volledige beschrijving over de bouw en het gebruik van de Biber is te lezen in het boek van Cor Heijkoop, een uitgave uit 2009 met de titel: Klein Venijn, Kleinkampfmittel en de konvooivaart op Antwerpen, 1944 - 1945.

Bron

Tekst:

Mia van den Berg / Fort Rammekens

Foto's:

Mia van den Berg